Kolorowy świat dawnych herbów. Podróż w przeszłość polskiej heraldyki

Na jednej z pięknych kart widzimy “Orły na Wawelu”. Autor pokazał tam, jak bardzo zmieniał się polski orzeł na przestrzeni lat. Znajdziemy tam historycznego orła z czasów Księcia Bolesława z 1240 roku. Obok niego są też orły Kazimierza Wielkiego oraz Władysława Jagiełły.

Kolejna plansza to “Herby królów polskich”. Prezentuje ona znaki dawnych dynastii. Z łatwością rozpoznamy tam słynne herby Piastów i Jagiellonów. Autor narysował również herby znanych królów, na przykład Stefana Batorego i Jana III Sobieskiego.

Kajetan Saryusz-Wolski pomyślał o wszystkich regionach. Bardzo bogata jest karta z napisem “Polska”. Główny orzeł jest tam otoczony flagami oraz różną bronią. Pod spodem widnieje piękne hasło “Jeszcze Polska nie zginęła!”. Osobna, równie ładna strona, pokazuje Litwę. Głównym jej znakiem jest pędzący rycerz na koniu z mieczem w dłoni. Umieszczono tam również bardzo znany nam cytat: “Litwo! Ojczyzno moja Ty jesteś jak zdrowie”.

Ciekawe są także kolorowe plansze z polskimi miastami. Jedna z nich to “Herby miast małopolskich i poniżej galicyjskich”. Odnajdziemy na niej znaki Krakowa, Lwowa, Tarnowa czy Rzeszowa. Inna karta nosi tytuł “Herby miast Królestwa Polskiego”. Na samym jej środku króluje herb Warszawy z Syrenką. Wokół niego widać herby innych ważnych miejsc, takich jak Płock, Radom, Kielce czy Lublin.

Nasza historia to także czasy wielkich wojen. W starym albumie odnajdziemy “Herby Hetmanów Wielkich Koronnych”. Są tam znaki rodowe najsłynniejszych dowódców. Widzimy herby takich rodów jak Lubomirski, Potocki, Zamojski czy Żółkiewski. Zobaczymy również ciekawą planszę nazwaną “Herby Rycerstwa Polskiego”. Przedstawia ona znaki noszone przez dawną szlachtę, na przykład herby Nałęcz, Nowina czy Oksza. Bardzo pomysłowa jest też karta z księstwami dawnej Rzeczypospolitej Polskiej. Ich kolorowe herby narysowano bezpośrednio na skrzydłach ogromnego orła w koronie.

Kajetan Saryusz-Wolski urodził się 6 sierpnia 1852 roku w Planowie, niedaleko Radomia. Zasłynął jako bardzo utalentowany polski malarz i wielki znawca dawnych znaków rodowych. Prawdopodobnie studiował w Paryżu, ponieważ świetnie znał język francuski.

Artysta ten był ogromnym patriotą. Żył w trudnych czasach zaborów, gdy Polski nie było na mapach. Dlatego z wielką pasją malował historyczne godła, sztandary i sceny z naszych dziejów. Wiele jego pięknych, kolorowych grafik trafiało potem na pocztówki. W ten prosty sposób rysunki polskich herbów krążyły między ludźmi i dawały im nadzieję na odzyskanie niepodległości. Kajetan Saryusz-Wolski swoje ostatnie lata spędził w Krakowie, gdzie tworzył aż do śmierci po 1922 roku.

Grafiki pochodzące z “Albumu herbów polskich” znajdują się w Domenie Publicznej. Zgodnie z zasadami zapisanymi m.in. na polona.pl w sekcji praw autorskich, wolno je zwielokrotniać, zmieniać i rozpowszechniać oraz wykonywać ten utwór, nawet w celach komercyjnych, bez konieczności pytania o zgodę.