Teraz czytam: Znikające ślady Połańca #3. Drewniany dom przy ul. Osieckiej 3
-
01
Znikające ślady Połańca #3. Drewniany dom przy ul. Osieckiej 3
Znikające ślady Połańca #3. Drewniany dom przy ul. Osieckiej 3
Witajcie w trzecim odcinku naszej wspólnej wędrówki po dawnym Połańcu. Po wizytach na ulicy Krakowskiej dziś przenosimy się w okolice serca naszego miasta, a dokładniej rzecz biorąc w bezpośrednie sąsiedztwo kościoła św. Marcina Biskupa i ówczesnego Urzędu Gminy.
rzed nami historia domu, który był świadkiem codzienności, ale pełnił również niezwykle ważną funkcję społeczną. Naszym przewodnikiem będzie biała Karta Ewidencyjna Zabytków Architektury i Budownictwa nr 1814 z Ośrodka Dokumentacji Zabytków w Warszawie, sporządzona w kwietniu 1982 roku przez Bogumiłę Szurową.
Historia tego miejsca jest owiana lokalną legendą. Choć dokładna data budowy nie jest znana, przekazy ustne mówią, że dom wznieśli rodzice księdza Boduszka jeszcze przed 1850 rokiem. Wiemy na pewno, że około 1930 roku budynek, opisany już wtedy jako stary, zakupili od Andrzeja Zająca państwo Sojdowie (pan Sojda był z zawodu cieślą). Co najciekawsze, dom przez pewien czas był oknem na świat dla mieszkańców Połańca. Bo właśnie tutaj, w sieni i spiżarni, mieściła się niegdyś poczta. Pamiątką po tej funkcji były zachowane w dokumencie kraty w oknach spiżarni oraz specjalne okienko wewnętrzne do obsługi interesantów.
Posesja znajdowała się po północnej stronie ulicy Osieckiej, zaledwie 3 metry od drogi, od której oddzielał ją urokliwy ogródek kwiatowy. Wokół domu rosły stare akacje i kasztan, a w głębi działki rozciągał się ogród warzywny. Wprawdzie w 1982 roku po stajni zostały już tylko wspomnienia, to sam dom wciąż prezentował się godnie.
Budynek wzniesiono w konstrukcji zrębowej z solidnych krawędziaków, a jego frontowa ściana od strony ulicy była otynkowana i pobielona. Charakterystycznym elementem był ganek wsparty na dwóch profilowanych słupach z ozdobnymi tralkami, nakryty daszkiem, na którym zachowała się jeszcze stara dachówka. Taka sama, jaka niegdyś kryła cały dom. W latach 80. główny dach był już jednak pokryty eternitem.
Wnętrze o powierzchni 108 m² kryło w sobie historię modernizacji. Po 1933 roku tylną sień zamieniono na kuchenkę, wstawiając tam trzon kuchenny i dobudowując drewnianą sionkę gospodarczą. Centralną część domu zajmowały potężne mury piecowe o nieregularnym kształcie, a pokoje ogrzewały piece wykonane z białych kafli. Uwagę zwracały ozdobne drzwi do sieni, które od wewnątrz były dekoracyjnie klepkowane w kwadrat.
Czy pamiętacie ten dom? W momencie sporządzania dokumentacji stan domu oceniano jako dobry. Był zamieszkały i posiadał już instalację elektryczną. Dziś jednak ulica Osiecka wygląda zupełnie inaczej. Czy wśród naszych czytelników są osoby, które pamiętają wizyty na poczcie przy Osieckiej 3? A może znacie potomków rodziny Sojdów lub rodziny Zająców? Każda informacja o księdzu Boduszku i jego związkach z tym domem będzie dla nas nieoceniona. Czekamy na Wasze wspomnienia, anegdoty i – jak zawsze – archiwalne fotografie w komentarzach. Pozdrawiamy serdecznie!
Drugą część cyklu znajdziecie tutaj.
