Wiatr od Lewantu. Włoskie spojrzenie na dawną Polskę z 1781 roku

rzedstawia ona rozległy obszar dawnej Rzeczypospolitej, skupiając się na pięciu wspomnianych wyżej historycznych województwach. Została wydrukowana w Wenecji w 1781 roku za sprawą włoskiego wydawcy Antonio Zatty (1730-1804). Mapa stanowiła część większego, prestiżowego wówczas atlasu. Jej szczegółowość to zasługa z kolei wybitnego kartografa, Giovanniego Antonio Rizzi Zannoniego (1736-1814), którego zadanie polegało na zebraniu wszystkich niezbędnych danych.

Dzieło to oczywiście klasyczny miedzioryt. Każda kropka i linia musiała być najpierw ręcznie wyryta na miedzianej płycie. Zajęli się tym dwaj wykwalifikowani specjaliści: grawer rysunku Giovanni Zuliani oraz Giovanni Marco Pitteri, odpowiedzialny za litery. Co jeszcze możemy powiedzieć o samym dokumencie? Posiada precyzyjne podziałki liniowe, na których zastosowano m.in. dawną miarę mil niemieckich i polskich. Granice regionów zostały bardzo subtelnie i elegancko pokolorowane. W prawym dolnym rogu znajduje się kartusz tytułowy. Zamiast w prostą ramkę, tytuł wpisano w malowniczy, sielski pejzaż z wysokimi drzewami i drobną architekturą. W tamtym czasie był to bardzo popularny zabieg artystyczny we włoskiej sztuce. Na brzegach mapy nie znajdziecie typowych, polskich oznaczeń stron świata. Kierunki zapisano melodyjnym, włoskim językiem: “Nord, o Tramontana” (Północ), “Sud, o Mezzodì” (Południe), “Est, o Levante” (Wschód) oraz “Ovest, o Ponente” (Zachód).

Oczywiście najwięcej emocji budzi to, co kryje się w gąszczu jej starannych rytów. Jeśli przyjrzymy się bliżej dawnemu województwu sandomierskiemu, odnajdziemy nasze rodzinne strony. W 1781 roku Połaniec wciąż znajdował się w granicach Rzeczypospolitej Obojga Narodów – pierwszy rozbiór z 1772 roku nie objął tych terenów.

Zapraszamy do przyjrzenia się mapie w większej rozdzielczości i życzymy Wam spokojnego tygodnia!