Kontynuujemy cykl wpisów prezentujących Połaniec na dawnych mapach historycznych. W dzisiejszym artykule chcielibyśmy przybliżyć czytelnikom wybitne dzieło kartograficzne – „Reymann's Special-Karte”. Mapa, datowana na 1840 r., powstała w kręgu pruskiej szkoły kartografii, łączącej surową dyscyplinę techniczną z niemal artystyczną estetyką.
Przez lata żyliśmy w przekonaniu, że kaplica Matki Boskiej Różańcowej przy kościele św. Marcina w Połańcu to dziedzictwo z początków XVIII wieku. Najnowsze, sensacyjne odkrycie historyczne wywraca jednak tę wiedzę do góry nogami. Dotarliśmy do dowodów, które przesuwają metrykę tego miejsca.
Dokument „Ciuchcia” ekipy Ośrodka Telewizyjnego Kraków to nastrojowy zapis zmierzchu pewnej epoki. Film wykracza poza ramy zwykłego reportażu z przejazdu pociągu, dokumentując melancholię i unikalny klimat Jędrzejowskiej Kolei Dojazdowej w obliczu nadchodzącej nowoczesności.
Warszawa, 18 kwietnia 1712 roku. W królewskiej kancelarii panuje pośpiech. Król August II Mocny, elektor saski i władca Rzeczypospolitej, składa swój zamaszysty podpis pod dokumentem, który zmieni układ sił w województwie sandomierskim. Na stole spoczywa dyplom nominacyjny dla Jerzego Ossolińskiego.
14 października 1926 roku w Waszyngtonie panowała podniosła atmosfera. 30. Prezydent USA, Calvin Coolidge (1872-1933), przyjął Specjalną Delegację z Polski. Cel wizyty był bezprecedensowy. Polacy przywieźli ze sobą Deklarację Podziwu i Przyjaźni, będącą podziękowaniem za amerykańskie wsparcie w odzyskaniu niepodległości po 123 latach zaborów. Pod dokumentem podpisał się nie tylko ówczesny Prezydent RP, Ignacy Mościcki (1867-1946), ale przede wszystkim... pięć milionów obywateli. To niemal jedna szósta ówczesnej ludności kraju.
Mówi się, że historia miasta to nie tylko daty i bitwy, ale przede wszystkim ludzie. Pan Tadeusz, mieszkaniec ulicy Zrębińskiej, był postacią, która łączyła w sobie skromność codziennej pracy z niezwykłą pasją, wykraczającą daleko poza horyzont połanieckich pól. Wielu z nas zapamięta go jako pracownika z GS-u, człowieka dobrego, uczciwego i o wysokiej kulturze osobistej. Ale Pan Tadeusz miał też drugie oblicze – był „połanieckim przepowiadaczem pogody”.
Kontynuujemy cykl wpisów prezentujących Połaniec na dawnych mapach historycznych. W dzisiejszym artykule chcielibyśmy przybliżyć czytelnikom wybitne dzieło kartograficzne – „Reymann's Special-Karte”. Mapa, datowana na 1840 r., powstała w kręgu pruskiej szkoły kartografii, łączącej surową dyscyplinę techniczną z niemal artystyczną estetyką.
Przez lata żyliśmy w przekonaniu, że kaplica Matki Boskiej Różańcowej przy kościele św. Marcina w Połańcu to dziedzictwo z początków XVIII wieku. Najnowsze, sensacyjne odkrycie historyczne wywraca jednak tę wiedzę do góry nogami. Dotarliśmy do dowodów, które przesuwają metrykę tego miejsca.
Dokument „Ciuchcia” ekipy Ośrodka Telewizyjnego Kraków to nastrojowy zapis zmierzchu pewnej epoki. Film wykracza poza ramy zwykłego reportażu z przejazdu pociągu, dokumentując melancholię i unikalny klimat Jędrzejowskiej Kolei Dojazdowej w obliczu nadchodzącej nowoczesności.
Warszawa, 18 kwietnia 1712 roku. W królewskiej kancelarii panuje pośpiech. Król August II Mocny, elektor saski i władca Rzeczypospolitej, składa swój zamaszysty podpis pod dokumentem, który zmieni układ sił w województwie sandomierskim. Na stole spoczywa dyplom nominacyjny dla Jerzego Ossolińskiego.
14 października 1926 roku w Waszyngtonie panowała podniosła atmosfera. 30. Prezydent USA, Calvin Coolidge (1872-1933), przyjął Specjalną Delegację z Polski. Cel wizyty był bezprecedensowy. Polacy przywieźli ze sobą Deklarację Podziwu i Przyjaźni, będącą podziękowaniem za amerykańskie wsparcie w odzyskaniu niepodległości po 123 latach zaborów. Pod dokumentem podpisał się nie tylko ówczesny Prezydent RP, Ignacy Mościcki (1867-1946), ale przede wszystkim... pięć milionów obywateli. To niemal jedna szósta ówczesnej ludności kraju.
Mówi się, że historia miasta to nie tylko daty i bitwy, ale przede wszystkim ludzie. Pan Tadeusz, mieszkaniec ulicy Zrębińskiej, był postacią, która łączyła w sobie skromność codziennej pracy z niezwykłą pasją, wykraczającą daleko poza horyzont połanieckich pól. Wielu z nas zapamięta go jako pracownika z GS-u, człowieka dobrego, uczciwego i o wysokiej kulturze osobistej. Ale Pan Tadeusz miał też drugie oblicze – był „połanieckim przepowiadaczem pogody”.
Będąc ostatnio w Urzędzie Gminy w Rytwianach, otrzymałem w prezencie piękny kalendarz na 2026 r. zatytułowany „Rytwiany na starej fotografii”. (Dziękuję, Ewo!). Jak co roku, kalendarze te wyglądają wyjątkowo i zawsze niosą ze sobą nutkę historii. Mój wzrok od razu przyciągnęło niesamowite zdjęcie grudniowe.
Zapraszam do zapoznania się z unikatowym zabytkiem polskiej kartografii z okresu Królestwa Kongresowego. Przed Państwem "Mappa Generalna Województwa Sandomierskiego ułożona według naylepszych źródeł przez Juliusza Colberg” wg oryginalnej pisowni. Została wydana w 1827 roku w Warszawie. Mapa powstała w okresie względnej stabilizacji i rozwoju gospodarczego Królestwa Polskiego (tzw. Kongresówki), przed powstaniem listopadowym. Administracja potrzebowała dokładnych danych do zarządzania krajem, poboru podatków i planowania dróg.
Pan Marian Graczykowski dzięki technicznemu umysłowi i wierze w naukę osiągnął wydajność, o jakiej starzy gospodarze mogli tylko pomarzyć. Dlaczego „miastowy” porzucił fabrykę dla roli? Jakim cudem w kraju wiecznego niedoboru dorobił się luksusowej Wołgi, którą parkował obok własnoręcznie wyremontowanych traktorów?
Połaniec od pradziejów pełnił funkcję strategicznego węzła handlowego i obronnego w widłach Wisły i Czarnej. Dzieje kasztelanii połanieckiej obrazują ewolucję urzędu kasztelana, który z potężnego wielkorządcy terytorialnego z czasem stał się prestiżową, lecz tytularną godnością senatorską, wygasłą ostatecznie wraz z rozbiorami Polski.
