Czy wiesz po czym chodzisz? Tajemnica dawnego cmentarza wokół kościoła św. Marcina Biskupa w Połańcu

dajemy sobie sprawę, że przyjemny cień, który rzucają rozłożyste kasztanowce wokół świątyni, zachęca do uczestnictwa w nabożeństwie. Od jakiegoś czasu można jednak zaobserwować pewien niepokojący zwyczaj. Spora część wiernych, szukając wygodnego miejsca, staje na trawniku pod kasztanowcami, z prawej i lewej strony kościoła.

Choć z pozoru wydaje się to zupełnie naturalne i niewinne, miejsce to skrywa historię, o której wielu współczesnych mieszkańców po prostu nie wie, nie pamięta lub nie chce pamiętać. Naszym zadaniem będzie więc przypomnienie o pewnych ważnych faktach historycznych i zwrócenie się z apelem.

Otóż, Szanowni Państwo, trawnik pod kasztanowcami wokół kościoła, po którym dziś część z osób stąpa, to w rzeczywistości teren dawnego cmentarza przykościelnego, tzw. „okopiska”. Zanim na przełomie XVIII i XIX wieku wprowadzono rygorystyczne przepisy sanitarne nakazujące lokalizację nekropolii poza zwartą zabudową miast, zmarłych przez całe stulecia grzebano w ścisłym sąsiedztwie kościołów. W naszym przypadku od XV wieku, w miejscu, gdzie dzisiaj rosną kasztanowce i trawnik.

Ziemia okalająca kościół przyjęła szczątki wielu pokoleń dawnych Połańczan. Ludzi, którzy przed wiekami żyli na tej ziemi i budowali naszą Małą Ojczyznę. Chociaż nagrobki z tego okresu nie przetrwały, to podczas wznoszenia obecnego kościoła jednoznacznie potwierdzono istnienie przykościelnej nekropolii.

Podczas prac budowlanych prowadzonych ponad 135 lat temu, około 1890 roku jednoznacznie potwierdzono istnienie cmentarza przykościelnego poprzez odkrycie licznych szczątków ludzkich. Zostały one pochowane w zbiorowej mogile. Wraz z budową obecnego kościoła, z prawej strony przy murze znajdowała się jeszcze bielona kapliczka, upamiętniająca starodawny cmentarz. Współcześnie niestety nie został po niej ślad, jedynie zdjęcia z przełomu XIX/XX wieku.

Mimo że dzisiaj nie widać tam tradycyjnych nagrobków, nie oznacza, że cmentarz przestał istnieć. To w dalszym ciągu poświęcona ziemia i miejsce wiecznego spoczynku naszych przodków. Dlatego też, mając na uwadze tę historyczną prawdę, zwracamy się z gorącą prośbą do wszystkich parafian i gości. Z szacunku dla zmarłych, powstrzymajmy się od chodzenia po trawnikach wokół kościoła i przebywania w tamtym miejscu.

Plac pod kasztanowcami nie jest zwykłym skwerem rekreacyjnym. Wybierając miejsce na zewnątrz świątyni, korzystajmy wyłącznie z wybrukowanych alejek i utwardzonego terenu. Nie zamieniajmy dawnej nekropolii w zwykły trawnik do stania.

Wydaje nam się, że dobrym krokiem, który trwale pomógłby rozwiązać problem byłoby zamontowanie, na trawnikach lub w pobliżu alejek tabliczek informacyjnych. Wystarczyłaby krótka notka historyczna przypominająca o dawnym cmentarzu. Gest ten byłby namacalnym wyrazem naszej dbałości o lokalne dziedzictwo. Być może to odpowiedni moment, aby podjąć działania w tym kierunku.

W każdym razie będziemy wdzięczni za wzięcie sobie tego do serca i zwracanie uwagi osobom, które mogą nie mieć takiej wiedzy. Przekażmy tę informację dalej. Miłej niedzieli.